Shikharbeshi

शिखरबेसी (Shikharbeshi) को इतिहास

शिखरबेसी नुवाकोट जिल्लाको एक पुरानो बस्ती हो, जुन अहिले Dupcheshwar Rural Municipality अन्तर्गत पर्छ। यो क्षेत्र ऐतिहासिक, धार्मिक र सांस्कृतिक रूपमा महत्वपूर्ण मानिन्छ, किनभने नुवाकोट क्षेत्र नै नेपाल एकीकरणको इतिहाससँग जोडिएको ठाउँ हो।

1. प्राचीन बसोबास

इतिहासकारहरूका अनुसार नुवाकोटको पहाडी क्षेत्रहरूमा धेरै पहिलेबाट नै आदिवासी जनजातिहरूको बसोबास थियो। शिखरबेसी क्षेत्रमा विशेष गरी:

• तामाङ समुदाय

• गुरुङ

• ब्राह्मण

• क्षेत्री

जस्ता समुदायहरू क्रमशः बसाइँ सर्दै आएर बसोबास गर्न थाले। यहाँका मानिसहरू मुख्यतः कृषि र पशुपालनमा निर्भर थिए।

2. लिच्छवी र मल्लकालीन प्रभाव

नुवाकोट क्षेत्र लिच्छवी र मल्लकालमा पनि व्यापारिक मार्गको रूपमा प्रयोग हुन्थ्यो। काठमाडौं उपत्यका र तिब्बततर्फ जाने मार्ग नजिक भएकाले यस क्षेत्रमा साना बस्तीहरू विस्तार हुँदै गए। शिखरबेसी पनि त्यही क्रममा विकसित भएको बस्ती मानिन्छ।

3. नेपाल एकीकरणको समय

नुवाकोटको इतिहास नेपाल एकीकरणसँग गहिरो रूपमा जोडिएको छ।
राजा Prithvi Narayan Shah ले सन् 1744 मा नुवाकोट कब्जा गरेर नेपाल एकीकरण अभियानको सुरुवात गरेका थिए। त्यस बेला नजिकै रहेको Nuwakot Durbar प्रशासनिक र सैनिक केन्द्र बनेको थियो।

यस ऐतिहासिक घटनाले नुवाकोट क्षेत्रका गाउँहरू (जसमा शिखरबेसी पनि पर्छ) मा राजनीतिक र प्रशासनिक गतिविधि बढायो।

4. धार्मिक महत्व

शिखरबेसी आसपासको क्षेत्र धार्मिक दृष्टिले पनि प्रसिद्ध छ। यहाँ नजिकै रहेको
Dupcheshwar Mahadev Temple
नेपालकै प्रसिद्ध शिव मन्दिरमध्ये एक हो। यस मन्दिरको कारणले यहाँ तीर्थयात्रीहरू आउने भएकाले स्थानीय बस्तीहरूको विकासमा योगदान पुगेको मानिन्छ।

5. आधुनिक काल

पहिले शिखरबेसी Village Development Committee (VDC) को रूपमा रहेको थियो।
नेपालमा 2017 को स्थानीय तह पुनर्संरचना पछि यो क्षेत्र Dupcheshwar Rural Municipality मा समावेश गरियो।

अहिले यहाँ:

• विद्यालयहरू

• स्वास्थ्य चौकी

• सडक विस्तार

• कृषि विकास

जस्ता विकास कार्यहरू क्रमशः बढिरहेका छन्।

भौगोलिक

Shikharbesi – Detail

Shikharbesi (शिखरबेसी) नेपालको Nuwakot District मा रहेको एक गाउँ/बस्ती हो। पहिले यो गाउँ विकास समिति (VDC) को रूपमा चिनिन्थ्यो, अहिले स्थानीय तह पुनर्संरचना पछि गाउँपालिका अन्तर्गत पर्दछ।

1. भौगोलिक स्थिति

• देश: Nepal

• प्रदेश: Bagmati Province

• जिल्ला: Nuwakot District

• हाल: प्रायः Dupcheshwar Rural Municipality क्षेत्रभित्र पर्ने गाउँहरूमा समावेश गरिन्छ।

यो क्षेत्र पहाडी भू–भागमा पर्ने भएकाले यहाँ हरियाली जंगल, पहाड र गाउँले बस्तीहरू पाइन्छन्।

2. जनसंख्या

• 1991 को जनगणना अनुसार यहाँ लगभग 3,080 जना मानिस बसोबास गर्थे।

• करिब 629 घरधुरी थिए।